Έρευνα που αξιολογεί το δυναμικό ηλιακής ενέργειας με περιορισμό ζήτησης σε 38 ευρωπαϊκές χώρες διαπιστώνει ότι η ήπειρος θα μπορούσε να εγκαταστήσει περίπου 614 GW ηλιακής ισχύος, πριν προστεθούν μέτρα αποθήκευσης ή ευελιξίας (pv-magazine)
Το εθνικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης θα μπορούσε να αναπτύξει 614 GW φωτοβολταϊκών, που αντιστοιχούν σε περίπου 678 TWh ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως, χωρίς καμία ώρα υπερπαραγωγής, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Η μελέτη «Assessment of Solar Energy Capacity Across Europe: Comparative Analysis of Production and Consumption Data», που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Land, ποσοτικοποιεί πόση ηλιακή ισχύ μπορούν ρεαλιστικά να απορροφήσουν 38 ευρωπαϊκές χώρες όταν η παραγωγή αντιστοιχίζεται με τη ζήτηση σε ωριαία βάση καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Μέγιστη εφικτή φωτοβολταϊκή ισχύς (MWp)
Ο συγγραφέας της μελέτης, Hassan Gholami, ανώτερος σύμβουλος στη νορβηγική Multiconsult και ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Stavanger, χρησιμοποίησε ωριαία δεδομένα κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από την πλατφόρμα διαφάνειας του ENTSO-E μαζί με προσομοιώσεις παραγωγής PVsyst για κάθε μία από τις 38 χώρες της ανάλυσης.
Η προσέγγιση αυτή επέτρεψε την εκτίμηση της μέγιστης εφικτής φωτοβολταϊκής ισχύος, δηλαδή της μεγαλύτερης εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών της οποίας η παραγωγή δεν υπερβαίνει ποτέ τη ζήτηση σε καμία ώρα του έτους.
Πιο απλά, δεν υπάρχει στιγμή που να παράγεται «περίσσεια» ρεύματος από τον ήλιο.
«Αυτό έρχεται σε αντίθεση με προηγούμενες μελέτες που βασίζονται γενικά σε ετήσιους ή εποχικούς μέσους όρους, οι οποίοι τείνουν να υπερεκτιμούν το δυναμικό ενσωμάτωσης αγνοώντας την ενδοημερήσια μεταβλητότητα και τον κίνδυνο περικοπών παραγωγής», αναφέρει η μελέτη.
Ο Gholami δήλωσε στο pv magazine ότι το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι πως το πραγματικό όριο της ηλιακής ενέργειας δεν είναι η ηλιοφάνεια ή η διαθέσιμη γη, αλλά το πόσο καλά η παραγωγή ευθυγραμμίζεται με τη ζήτηση σε ωριαία βάση.
«Όταν επιβάλλεται αυστηρά αυτή η αντιστοίχιση, η Ευρώπη μπορεί ακόμη να απορροφήσει περίπου 614 GW φωτοβολταϊκών και 678 TWh ετησίως αποκλειστικά εντός της ζήτησης», εξήγησε ο Gholami.
«Αυτός ο αριθμός είναι ένα συντηρητικό κατώτατο όριο, όχι ανώτατο όριο - δεν περιλαμβάνει αποθήκευση, ευελιξία ζήτησης, ηλεκτροδότηση θέρμανσης και μεταφορών, συστήματα μπαταριών, εξαγωγές και ενσωματωμένα σε κτίρια φωτοβολταϊκά, τα οποία θα αύξαναν σημαντικά το εφικτό δυναμικό».
Σύμφωνα με τα δεδομένα της μελέτης, η Γερμανία διαθέτει το υψηλότερο εφικτό φωτοβολταϊκό δυναμικό από τις χώρες που εξετάστηκαν, με περίπου 106 GWp, ακολουθούμενη από τη Γαλλία (85 GWp), την Ιταλία (54 GWp), την Ισπανία (39 GWp), την Πολωνία (37 GWp) και το Ηνωμένο Βασίλειο (36 GWp). Οι χώρες αυτές αντιπροσωπεύουν πάνω από το ήμισυ του συνολικού ευρωπαϊκού δυναμικού.
Από τις 38 χώρες, δύο έχουν ήδη ξεπεράσει το εκτιμώμενο εφικτό όριο εγκατεστημένης ισχύος τους έως το 2023. Οι Κάτω Χώρες είχαν εγκαταστήσει 23,9 GW ηλιακής ενέργειας έναντι ανώτατου ορίου 18,6 GW, ενώ η Κύπρος 606 MW έναντι ορίου 414 MW.
Στη μελέτη, ο Gholami αναφέρει ότι περαιτέρω επέκταση φωτοβολταϊκών σε αυτές τις δύο χώρες θα εξαρτηθεί πλέον από την επιτυχία μέτρων αποθήκευσης και διαχείρισης ζήτησης, και όχι από την απλή αύξηση εγκαταστάσεων.
Οι χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στα όρια τους είναι η Ελλάδα (87%), η Γερμανία (77%), η Ισπανία (74%) και η Ουγγαρία (72%).
Στην άλλη πλευρά του φάσματος, μικρότερα συστήματα των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης με χαμηλή εγκατεστημένη βάση - όπως η Σερβία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η Μολδαβία, η Γεωργία και το Κόσοβο - διαθέτουν μεγάλο περιθώριο ανάπτυξης ηλιακής ενέργειας.
Περιθώριο ανάπτυξης: εφικτή ισχύς PV μείον εγκατεστημένη ισχύς 2023 (MWp)
Ο Gholami αναφέρει ότι η αξιοποίηση αυτού του δυναμικού θα εξαρτηθεί κυρίως από χρηματοδότηση, αδειοδοτήσεις και ενσωμάτωση στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά, παρά από φυσικούς περιορισμούς.
Η μελέτη υπολόγισε επίσης το ποσοστό κάλυψης της συνολικής εθνικής κατανάλωσης από το εφικτό φωτοβολταϊκό δυναμικό κάθε χώρας.
Η Ισπανία και η Γεωργία προηγούνται με 27%, ακολουθούμενες από την Πορτογαλία και την Ιταλία με 25%, ενώ μια ομάδα χωρών - μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Ελβετία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, η Ρουμανία, η Μολδαβία, η Αυστρία και η Βοσνία και Ερζεγοβίνη - βρίσκονται γύρω στο 23–24%.
Η Κύπρος καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών της ανάλυσης, στο 15%, ενώ η Φινλανδία και η Εσθονία βρίσκονται επίσης χαμηλά, στο 18%.
Ο Gholami εξήγησε ότι η έρευνα ανέδειξε έντονες περιφερειακές διαφορές στην Ευρώπη, με τα συστήματα της Νότιας Ευρώπης - με προεξάρχουσα την Ιβηρική Χερσόνησο - να μπορούν να απορροφήσουν αναλογικά περισσότερη ηλιακή ενέργεια λόγω ισχυρότερης και πιο σταθερής ηλιακής ακτινοβολίας.
Αντίθετα, τα συστήματα της Βόρειας και Ανατολικής Ευρώπης αντιμετωπίζουν πιο αυστηρούς περιορισμούς λόγω εποχιακής αναντιστοιχίας μεταξύ θερινής παραγωγής και χειμερινής ζήτησης, καθώς και υποδομικών περιορισμών.
Πρόσθεσε ότι τα αποτελέσματα ανά χώρα προορίζονται ως διαφανής και συγκρίσιμη βάση για τον σχεδιασμό ενεργειακής πολιτικής.
«Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι διαχειριστές δικτύου μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα στοιχεία για να δουν πού υπάρχει ακόμη το μεγαλύτερο περιθώριο ανάπτυξης και πού τα συστήματα πλησιάζουν σε σημείο όπου η επιπλέον ηλιακή ενέργεια αρχίζει να περικόπτεται», δήλωσε ο Gholami.
«Βοηθά στον καθορισμό ρεαλιστικών εθνικών στόχων και στη στόχευση επενδύσεων δικτύου εκεί όπου αποδίδουν περισσότερο».
Ποσοστό της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας που καλύπτεται από την εφικτή φωτοβολταϊκή ισχύ (%)
Ο Gholami σημείωσε επίσης ότι υπάρχουν μέτρα που μπορούν να αυξήσουν την ικανότητα απορρόφησης ηλιακής ενέργειας από τα συστήματα.
«Για να ξεπεραστεί αυτό το όριο που καθορίζεται από τη ζήτηση, προτεραιότητες είναι ο εκσυγχρονισμός των δικτύων και η ισχυρότερη διασύνδεση μεταξύ χωρών, ισχυρά κίνητρα για αποθήκευση ενέργειας και ευελιξία ζήτησης, καθώς και η ηλεκτροδότηση της θέρμανσης και των μεταφορών, που αυξάνει τη ζήτηση κατά τη διάρκεια της ημέρας», ανέφερε.
«Μεταρρυθμίσεις στις αγορές και στα τιμολόγια που ανταμείβουν την ευέλικτη κατανάλωση, μαζί με συνεχή στήριξη για κατανεμημένα και ενσωματωμένα σε κτίρια φωτοβολταϊκά, θα βοηθούσαν στη μετατροπή του φυσικού δυναμικού σε πραγματική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας».
www.worldenergynews.gr
